Bademcikler, bağışıklık sisteminin bir parçasıdır. Ancak sık iltihap geçirdiklerinde görevlerini iyi yapamaz hale gelip, kişinin yaşam kalitesini düşüren ve tekrarlayan enfeksiyonlara yol açan bir odak haline gelebilir. Bu durumda hekim değerlendirmesiyle bademcik ameliyatı (tonsillektomi) gündeme gelebilir.

Bademcik Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Aşağıdaki durumlar bademciklerin alınmasını gerektirebilir:

• Bir yıl içinde 4–5’ten fazla akut tonsillit (bademcik iltihabı) atağı geçirmek
• Son 2 yıl boyunca her yıl en az 3 kez tekrarlayan akut tonsillit atakları
• Bademciklerin boyunda lenf bezlerinde büyümeye neden olması
• Kalp kapakçığı iltihabı veya böbrek iltihapları gibi sistemik sorunlarla ilişkilendirilen bademcik enfeksiyonları
• Bademciklerin solunum ve/veya beslenme yolunu kapatacak kadar büyümesi
• Tümör şüphesi olan bademcikler
• Bademcik çevresinde apse (peritonsiller apse) oluşumu

Not: Ameliyat kararı; muayene bulguları, atak sıklığı, eşlik eden sorunlar ve hastanın genel durumuna göre verilir.

Bademcik Ameliyatı Kaç Yaşında Yapılır?

• En erken ameliyat yaşı genellikle 4 olarak kabul edilir.
• İleri yaşlarda tansiyon, damar sertliği gibi nedenlerle cerrahi tercihleri farklılaşabilir.
• Ancak tıbbi bir zorunluluk varsa her yaşta bademcik ameliyatı yapılabilir.

Bademcik Ameliyatı Nasıl Yapılır?

• Çocuklarda mutlaka genel anestezi ile uygulanır.
• Günümüzde çoğu hastada genel anestezi tercih edilse de, 18 yaş üzerindeki bazı hastalarda lokal anestezi seçenekleri değerlendirilebilir.

Kullanılabilen ameliyat yöntemleri

Bademcik ameliyatında farklı teknikler kullanılabilir:

• Soğuk bıçak yöntemi (cerrahi olarak en sık tercih edilen yöntemlerden)
• Koter
• Radyofrekans
• Termal cerrahi yöntemleri

Her yöntemin avantaj ve dezavantajları olabilir. Önemli olan, hasta için en uygun yöntemin muayene ve değerlendirmeye göre seçilmesidir.

Bademcik Ameliyatı Sonrası İyileşme ve Bakım

Bademcik ameliyatı sonrası dönem özellikle çocuklarda daha hassas olabilir. Ameliyat alanında açık bir yara oluştuğu için:

• İyileşme çocuklarda 7–10 gün, yetişkinlerde yaklaşık 15 güne kadar uzayabilir.
• Bu süreçte en önemli hedef kanamayı önlemek ve yeterli sıvı alımını sağlamaktır.
• Kanama ameliyat sonrası erken dönemde olabileceği gibi 9–10. günlerde geç kanama şeklinde de görülebilir.

Beslenme önerileri

• Bol sıvı tüketimi çok önemlidir.
• İlk günler soğuk, 3–4 gün sonra ılık gıdalar tercih edilebilir.
• Asitli, tahriş edici yiyecek-içeceklerden kaçınılmalıdır.
• Sıcak gıdalar kanama riskini artırabilir.

İlaç kullanımı (genel bilgilendirme)

• Kan pıhtılaşmasını bozmayacak ağrı kesici ve ateş düşürücüler kullanılabilir.
• Hekim uygun görürse antibiyotik profilaksisi bazı hastalarda faydalı olabilir.
• Aspirin ve benzeri kan sulandırıcı etkili ilaçlar ameliyat öncesi/sonrası dönemde genellikle tercih edilmez (doktorunuzun önerisi esastır).

Normal kabul edilebilecek bulgular

• Ameliyat alanında beyaz lekeler/kaplanma görülebilir. Bu çoğu zaman iyileşme sürecinin doğal bir parçasıdır.
• Ancak pıhtı görülmesi veya altından sızıntı olması durumunda hekime bilgi verilmelidir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

• Ağızdan veya burundan kan gelmesi
• Artan halsizlik, sıvı alamama, şiddetli ağrı veya aileyi endişelendiren herhangi bir durum
  Bu belirtilerde mutlaka hekiminize ulaşın.

Bademcikler Alınınca Zararı Olur mu?

“Bademcikler alınırsa vücut savunmasız kalır” düşüncesi yaygın olsa da, bademciklerin bağışıklık sistemindeki rolü özellikle ilk birkaç yaştan sonra azalır. Bağışıklık sisteminde aynı görevi üstlenen başka dokular da bulunur. İleri yaşlarda bademciklerin alınmasının başka hastalıklara yol açtığına dair kesin kanıtlanmış bir bilgi yoktur.

Alınan Bademcikler Tekrar Oluşur mu?

Bademcikler, ameliyat sırasında tamamen çıkarıldıysa tekrar oluşması beklenmez.

Bademcik Ameliyatı Sonrası Kanama Ne Zaman Olur?

Kanama en sık:

• Ameliyattan uyanma döneminde ıkınma/zorlanma gibi nedenlerle, damar basıncının artması sonucu görülebilir. Bu yüzden ilk saatler önemlidir.

Bununla birlikte:

• İlk 24 saat içinde, hatta 7–10 gün sonra bile kanama görülebilir.
• Çoğu zaman hastanede yatış gerektirmeyen bir ameliyat olsa da, bazı hastalarda aile kaygısını azaltmak ve güvenli takip için 24 saat gözlem tercih edilebilir.

Sık Sorulan Sorular

Bademcik ameliyatından sonra hangi ilaçlar kullanılır?

Genellikle pıhtılaşmayı bozmayacak ağrı kesici/ateş düşürücüler kullanılır. Bazı hastalarda hekim uygun görürse antibiyotik profilaksisi uygulanabilir. İlaçlar mutlaka doktorunuzun planına göre kullanılmalıdır.

Uyarı

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı, tedavi ve ilaç kullanımı için mutlaka hekim muayenesi ve doktor önerisi gereklidir.