Geniz akıntısı, burun ve sinüslerden boğaza doğru gerçekleşen akıntıdır ve hastalar tarafından genellikle boğazda mukus birikmesi hissi olarak tanımlanır. Pek çok kişinin günlük hayatını etkileyen bu durum, aslında vücudun savunma mekanizmasının bir parçası olan mukus üretimindeki değişikliklerden kaynaklanır.
Bu yazımızda geniz akıntısının nedenlerini, akıntının kıvamına göre işaret ettiği hastalıkları ve belirtilerini inceleyeceğiz.
Geniz Akıntısı Neden Olur?
Mukus, burun ve sinüs içindeki epitel tabakasının ürettiği bir salgıdır ve normal şartlarda renksizdir. Ancak sinüslerin mukus yapımını artırmasıyla geniz akıntısı meydana gelir.
Erişkinlerde geniz akıntısının en yaygın nedenleri şunlardır:
- Nezle ve soğuk algınlığı
- Alerjik rinit ve vazomotor rinit
- Sigara dumanı ve endüstriyel kimyasallar gibi çevresel tahriş edici faktörler
Anatomik ve Yapısal Nedenler
Bazı durumlarda burun içindeki fiziksel engeller akıntıya yol açabilir:
- Burunda polip
- Septum deviasyonu (Burun kemiği eğriliği)
- Geniz eti büyümesi
- Yabancı cisimler
- Gömülü dişler
Ayrıca reflü hastalığı, bazı burun spreyleri ve doğum kontrol haplarının da geniz akıntısını artırabildiği bilinmektedir.
Akıntının Kıvamı ve Rengi Bize Ne Söyler?
Geniz akıntısının yapısı, altta yatan neden hakkında önemli ipuçları verir. Örneğin mukus alerjide yapışkan bir hal alırken, enfeksiyon durumunda kıvamlı ve sarı-yeşil bir renk alır.
1. İnce Kıvamlı Geniz Akıntısı
Akıntı su gibi veya ince kıvamlıysa en sık görülen nedenler şunlardır:
- Üst solunum yolu enfeksiyonları ve viral rinit
- Alerjik rinit
- Parlak ışığa maruz kalma
- Gebelik ve doğum kontrol ilaçları
- Bazı tansiyon ilaçları
2. Kalın Kıvamlı Geniz Akıntısı
Daha koyu ve kalın kıvamlı akıntıların nedenleri ise genellikle şöyledir:
- Sinüzitler
- Nem oranının azaldığı kuru hava şartları
- Bazı besinler ve alerjenler
- Yabancı cisimler
Geniz Akıntısının Belirtileri Nelerdir?
Geniz akıntısı şikayeti olan hastalarda en belirgin özelliklerden biri, özellikle yatınca rahatsız edici bir hal alan öksürüktür.
Tanı koyarken hastalarımızda şu bulguları sorgularız:
- Boğazda yabancı cisim hissi ve takılma
- Sürekli öksürük veya boğaz temizleme ihtiyacı
- Ses kısıklığı
- Boğaz ağrısı veya yanma
- Burun tıkanıklığı
- Yüz ve baş ağrısı
- Göğüste yanma (Reflü kaynaklı olabilir)
Tedavi Yöntemi
Geniz akıntısının tedavisi standart değildir; tamamen altta yatan nedene göre yapılır. Alerji kaynaklıysa alerji tedavisi, enfeksiyon kaynaklıysa enfeksiyon tedavisi veya anatomik bir sorun varsa cerrahi müdahale gerekebilir.
