Rinoplasti Nedir? Burun Estetiği, Septoplasti ve İyileşme Süreci

Rinoplasti, burnu yeniden şekillendirme ve yapılandırma ameliyatıdır. Amaç burnu hem fonksiyonel (nefes alma) hem de estetik açıdan daha iyi hale getirmektir. Burun içinde nefes almayı zorlaştıran septum deviasyonu (kemik/kıkırdak eğriliği) veya konka hipertrofisi (burun eti büyümesi) gibi problemler varsa, rinoplasti ile aynı seansta bu sorunların düzeltilmesi de mümkün olabilir.

Burun, yüzün tam ortasında yer aldığı için yüz görünümünde çok önemli bir role sahiptir. Her insan nasıl benzersizse, her burun da kendine özeldir. Kıkırdak-kemik yapısı, cilt kalınlığı, kan dolaşımı, travmalara (darbe/ameliyat) verdiği yanıt ve iyileşme süreci kişiden kişiye farklıdır. Burundaki küçük değişiklikler bile yüz ifadesini etkileyebilir. Yüz hatlarına uygun, ifadeyi bozmayan, “ameliyat olduğu belli olmayan” doğal bir sonuç hedeflenir. Bu nedenle hasta-hekim iletişimi ve beklentilerin doğru belirlenmesi başarılı sonuç için kritik önemdedir.

Primer Rinoplasti Nedir?

Burnun ilk kez ameliyat edilmesine primer rinoplasti denir. Primer rinoplasti hedefleri genel olarak şunlardır:

• Simetrik bir görünüm
• Yüzle uyumlu, dengeli ve orantılı bir burun
• “Ameliyat olmuş” görüntüsü vermeyen doğal bir sonuç
• Mevcut deformitelerin düzeltilmesi
• Hastanın beklentilerine uygun planlama
• KBB açısından ayrıca önemli bir hedef: iyi nefes alıp verebilen fonksiyonel burun

Başarılı bir rinoplasti; hastanın beklentilerini, cerrahın deneyimi ve estetik yaklaşımıyla birleştiren, planlı ve kontrollü bir süreçtir.

Ameliyat Öncesi Simülasyon (Fotoğraf Üzerinden Planlama)

Ameliyat öncesinde fotoğraflar üzerinden planlama yapılabilir ve bazı durumlarda bilgisayar simülasyonu ile hedeflenen değişiklikler kabaca gösterilebilir. Ancak simülasyonun “yalnızca fikir verici” olduğu; gerçek sonuçların doku iyileşmesi, cilt tepkisi ve zamanla oluşan değişikliklere bağlı olarak farklılık gösterebileceği unutulmamalıdır.

Revizyon Rinoplasti Nedir?

Revizyon rinoplasti (sekonder rinoplasti), daha önce rinoplasti geçirmiş hastalarda istenen sonucun alınamaması veya yeni sorunların ortaya çıkması durumunda yapılan düzeltme ameliyatıdır.

Rinoplasti sonrası ödemin azalması zaman alır. Şişlik her bölgede aynı hızla gerilemeyebilir. Özellikle burun ucundaki sertlik ve şişlikler bazı hastalarda 6 ayı bulabilir. Bu nedenle erken dönemde görülen küçük asimetriler veya eğrilikler ödemin eşit dağılmamasına bağlı olabilir. Revizyon rinoplasti kararı genellikle 6 ay–1 yıl dolmadan acele edilmeden, hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.

Septoplasti Nedir?

Burun içini ikiye ayıran, kemik ve kıkırdaktan oluşan orta duvara septum denir. Septum; burun kanallarının simetrisini destekler ve solunan havanın burun içindeki dokularla sağlıklı temas ederek genizden akciğerlere iletilmesine yardımcı olur.

Genetik nedenler veya çocukluk çağındaki darbeler, büyüme döneminde septum ve burun çatısında eğrilik/deformasyonlara neden olabilir. Bu durum burun gelişimi tamamlanana kadar (yaklaşık 18 yaş) şekillenebilir. Septum eğriliğine septum deviasyonu denir ve burun tıkanıklığı, horlama/uyku apnesi, sinüzit atakları, üst solunum yolu enfeksiyonları ve orta kulak basınç bozuklukları gibi şikâyetlerle ilişkili olabilir.

Septum eğriliğinin düzeltilmesi veya gerekli durumlarda kıkırdak greft alınması için yapılan ameliyat septoplasti olarak adlandırılır. Septum mukozası kemik/kıkırdaktan ayrılır, deforme alanlar düzeltilir ve mukoza orta hatta tekrar birleştirilir. Bazı yöntemlerde destek amaçlı burun içi tamponlar kullanılırken, günümüzde birçok vakada dikiş (stür) teknikleri ile “tamponsuz” daha konforlu bir iyileşme hedeflenebilir.

Primer Septorinoplasti Nedir?

Septorinoplasti, burun içindeki eğriliklerin (deviasyon vb.) düzeltilmesi ile burun dış görünümünün aynı ameliyatta birlikte düzenlenmesidir. Böylece hem estetik deformasyonlar hem de burun solunumunu bozan sorunlar aynı seansta ele alınabilir.

Rinoplasti ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Ameliyatımı kime yaptırmalıyım?

Rinoplasti bir yüz estetiği ameliyatıdır. KBB uzmanları burun cerrahisi konusunda temel eğitime sahiptir ve burun solunumunu etkileyen deviasyon/konka hipertrofisi gibi fonksiyonel problemler de eşlik ediyorsa, estetik hedeflerle birlikte fonksiyonel düzeltmeyi aynı anda planlamak önemlidir. Seçimde en kritik kriter; hekimin deneyimi, yaklaşımı, beklentinizi doğru yönetmesi ve güven ilişkisidir.

Ameliyatın amacı nedir?

Amaç, yüz hatlarına uygun bir burun elde etmek ve mümkünse nefes almayı da iyileştirmektir. Sonucu etkileyen faktörler; cilt kalınlığı, kıkırdakların yapısı, yara iyileşmesi ve daha önce ameliyat geçirip geçirmediğiniz gibi kişisel özelliklerdir.

Ameliyat öncesinde nasıl bir sonuç olacağını görebilir miyim?

Fotoğraf üzerinden planlama ve simülasyonlar fikir verebilir; ancak iyileşme süreci, doku reaksiyonları ve zamanla oluşabilecek değişimler nedeniyle sonucun birebir aynı olması beklenmemelidir.

Rinoplasti yaşı kaç olmalı?

Rinoplasti genellikle 18 yaşından sonra tercih edilir (burun gelişimi tamamlandıktan sonra). Nefes alma problemi ileri düzeydeyse daha erken yaşlarda değerlendirme yapılabilir. 18 yaş altı cerrahi gereklilik durumlarında hekim kararıyla planlanır.

Rinoplasti sonrası iz kalır mı?

Rinoplasti iki temel yaklaşımla yapılabilir:

• Kapalı (endonazal) rinoplasti: Kesiler burun içinden yapılır, ciltte iz olmaz
• Açık (eksternal) rinoplasti: Burun delikleri arasındaki bölgeden küçük bir kesi yapılır

Açık yaklaşımda kesinin izi çoğu hastada belirgin olmaz. Hangi tekniğin seçileceği; cerrahın değerlendirmesi ve müdahale gerekliliğine göre planlanır.

Ameliyat ve sonrasında nelerle karşılaşırım?

Ameliyat süresi çoğu zaman 1–1,5 saat civarındadır (duruma göre uzayabilir). Ameliyat sonrası şişlik/morluk eski tekniklere göre genellikle daha azdır ancak kişiden kişiye değişebilir. Burun içinde nefes almayı tamamen engellemeyecek destek materyalleri ve burun üzerinde koruyucu bir alçı/atel ile uyanabilirsiniz. Ağrı genelde korkulduğu kadar şiddetli olmaz; basit ağrı kesicilerle kontrol edilebilir. Burun içi desteklerin çıkarılması çoğu hastada kısa ve tolere edilebilir bir işlemdir.

Ameliyat sonrasında nelere dikkat etmeliyim?

• Burun üzerindeki alçı genellikle yaklaşık 7 gün kalır; ıslanmaması önerilir
• İlk dönemde çok sıcak duş/sauna gibi ortamlardan kaçınmak daha uygundur
• Yaklaşık 3 hafta burna sert temas ve travmadan kaçınmak gerekir
• İlk 6 hafta aşırı güneşten korunmak faydalıdır
• 3–4 ay gözlük kullanımını sınırlamak, daha sonra hafif çerçeve tercih etmek önerilebilir (hekim önerisi esastır)
• Bantlar alındıktan sonra makyaj genellikle yapılabilir
• Burun cildinin temizliği için hekimin önerdiği ürünler kullanılmalıdır

Ameliyat sonrası takip ne kadar sürer?

Burun dinamik bir organdır. İlk haftalarda kontroller daha sık olabilir. Burun alçısı açıldığında yeni burun şekli görülür; ancak kalıcı şekil zamanla oturur. Genellikle 3. aydan sonra belirginleşir ve nihai sonuç 6 ay–1 yıl içinde oturur.

Uyarı

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Rinoplasti planı; muayene, fotoğraf analizi ve beklenti değerlendirmesi sonrası kişiye özel hazırlanmalıdır.