Timpanoplasti Ameliyatı Nedir? (Kronik Orta Kulak İltihabı)

Timpanoplasti, kronik otitis media (kronik orta kulak iltihabı) olan hastalarda orta kulaktaki kronik hastalığı gidermek için yapılan; kulak zarı deliğinin kapatıldığı ve gerekirse kulak kemikçiklerindeki harabiyetin onarıldığı ameliyatın genel adıdır. Bu ameliyatın farklı alt türleri bulunur ve hastanın kulağundaki probleme göre planlanır.

Timpanoplasti Türleri Nelerdir?

• Miringoplasti: Sadece kulak zarındaki deliğin onarılması
• Ossiküloplasti: Kulak zarı sağlamdır; işitmeyi iyileştirmek için kemikçiklerdeki hasarın onarılması
• Mastoidektomi: Kulak arkasındaki kemikte bulunan mastoid hücrelerin temizlenmesi
• Timpanomastoidektomi: Kulak zarı deliğinin kapatılması + gerekiyorsa kemikçik onarımı + mastoid hücrelerin temizlenmesi

Timpanoplasti Ameliyatı Olmalı mıyım?

Bazı durumlarda bu sorunun cevabı “kesinlikle evet” olabilir. Bunun dışında birçok hastada “ameliyata adaysınız” yaklaşımıyla değerlendirme yapılır. Ameliyat kararı; kulağın mevcut durumu, yaş, işitme düzeyi, yaşam tarzı, meslek, hobiler ve beklentiler gibi birçok faktöre göre hekimle birlikte verilir.

Timpanoplasti için aday olabileceğiniz durumlar

Aşağıdaki durumlar timpanoplasti açısından değerlendirme gerektirebilir:

• Sadece kulak zarında delik olması
• İltihaplı, akan ve tedaviye yanıt vermeyen zarı delik kulak
• Tedavi ile kurutulabilen ama sık tekrarlayan iltihaba yol açan delik kulak zarı
• Yüzücüyseniz veya havuz/deniz hobiniz varsa
• İşitme cihazı kullanıyor ve delik nedeniyle akıntı cihaz kullanımını zorlaştırıyorsa
• İşitme azalması varsa ve giderek artıyorsa
• “Akıntım yok, işitmem iyi ama bu delik ileride sorun çıkarır mı?” kaygısı yaşıyorsanız
• Kulağı koruyamadığınız için sık iltihap/akıntı oluyorsa

Ameliyatın daha acil/zorunlu hale gelebileceği durumlar

Bazı komplikasyonlarda cerrahi daha güçlü şekilde gündeme gelir:

• Kronik orta kulak hastalığına bağlı yüz felci gelişmesi
• Kronik orta kulak iltihabının menenjit, beyin iltihabı veya beyin/beyincik apsesi gibi ciddi tablolara yol açması
• Kronik iltihabın ani işitme kaybı veya vertigo ile ilişkilendirilmesi
• Orta kulakta veya mastoid hücrelerde kolesteatoma bulunması

Kolesteatoma Nedir? Neden Önemlidir?

Kolesteatoma, kronik orta kulak hastalığı olan kişilerde orta kulak veya mastoid kemikte oluşabilen; dış kulak yolu derisi ya da kulak zarı dış tabakasına ait hücrelerin birikmesiyle meydana gelen bir oluşumdur. Zamanla büyüyerek çevredeki kemik dokulara baskı yapabilir, kemik erimesine ve kronikleşen enfeksiyonlara zemin hazırlayabilir.

Kolesteatoma; orta kulak yapılarında tahribata, yüz siniri kanalında sorunlara ve bazı durumlarda beyin/beyincik tarafına ilerleyerek ağır komplikasyonlara neden olabileceği için timpanoplasti/timpanomastoidektomi gibi cerrahi yaklaşımlar açısından önemli bir değerlendirme sebebidir.

Timpanoplasti Nasıl Yapılır?

Timpanoplasti tek bir standart yöntem değil, kulağın problemine göre planlanan bir ameliyattır. Hastaların en çok merak ettiği başlıklarla özetleyelim.

Ameliyat kesisi nereden yapılır?

• Çoğunlukla kulak arkasında, kulak kepçesinin yapıştığı oluğun olduğu bölgeden (retroauriküler yaklaşım)
• Bazı durumlarda kulak kepçesi ön-üst kıvrımından (endaural yaklaşım)
• Eğer sadece kulak zarı deliği kapatılacaksa (miringoplasti), bazı hastalarda kulak kanalından kesi yapmadan da onarım mümkün olabilir. Bu durumda greft alınan bölgede küçük bir dikiş ihtiyacı doğabilir.

Ameliyat izi kalır mı?

Uygun şekilde yapılıp kapatıldığında, çoğu hastada belirgin bir iz beklenmez.

Kulak zarı deliği nasıl kapatılır?

Kulak zarı deliği genellikle hastanın kendi dokusundan alınan greft ile kapatılır (otogreft). Sık kullanılan greft kaynakları:

• Şakak bölgesindeki temporal kasın üzerini örten doku (fasya)
• Kulak kepçesi veya kulak önü bölgesinden alınan kıkırdak/kıkırdak zarı

Delik kenarları temizlenir, kanlandırılır ve greft “yama” şeklinde yerleştirilir. Greftin kenarlara kaynaşması zaman içinde gerçekleşir (genellikle 7–14 gün içinde tutunma süreci belirginleşir).

Timpanoplasti Sonrası İşitmem Düzelir mi?

Orta kulak, işitmenin “hava yolu iletimi” kısmında görev alır. İç kulağa ait bir problem yoksa; kronik orta kulak iltihabına bağlı iletim tipi işitme kaybı ameliyatla kısmen veya tamamen düzelebilir. Kulak zarındaki delik kapatılınca titreşim alanı artabilir ve kemikçik hasarı onarıldığında iletim yeniden kurulabilir.

Bazen orta kulakta katılaşmış dokular veya birikintiler iletimi “kısmen” sağlıyor olabilir; ameliyatla bu dokular temizlendiğinde kısa süreli veya sınırlı değişiklikler yaşanabilir. Çok nadiren ameliyat sonrası iç kulak tipi işitme kaybı gelişme riski de bulunduğu için aynı seansta iki kulağın birlikte ameliyat edilmemesine özen gösterilir.

Kaç Gün Hastanede Kalırım, Ne Kadar Süre İşten Uzak Kalırım?

Yatış süresi ve işe dönüş; ameliyatın kapsamına, kulaktaki hastalığın yaygınlığına, eşlik eden komplikasyonların olup olmadığına ve kişisel faktörlere göre değişir. Bazı hastalarda 1 gece yatış yeterli olabilirken, daha kapsamlı vakalarda takip süresi uzayabilir.

Ameliyat Sonrası Süreçte Neler Yapılır?

• Genellikle yaklaşık 1 hafta sonra cilt dikişleri alınabilir (varsa)
• Kulak kanalına yerleştirilen tampon/benzeri materyaller çoğu zaman 7–14 gün içinde çıkarılır
• Kontroller, işitme değerlendirmesi ve iyileşme takibi hekim planına göre yapılır

Uyarı

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Timpanoplasti kararı ve ameliyat planı; muayene, işitme testleri ve görüntüleme dahil hekim değerlendirmesiyle belirlenmelidir.